Polimery przewodzące (skoniugowane) są grupą związków wielkocząsteczkowych, zawierających układy wiązań sprzężonych w łańcuchu głównym. Przewodzenie prądu elektrycznego związane jest z występowaniem tychże układów i zachodzi na długości łańcucha głównego.

Polimerami przewodzącymi nazywa się także związki, których makrocząsteczki zawierają grupy zdolne do dysocjacji jonowej lub grupy zdolne do odwracalnych reakcji redoks.

Źródła w języku angielskim stosują nazwę 'conducting polymers' lub 'conjugated polymers' dla polimerów przewodzących, zawierających wiązania sprzężone, natomiast dla pozostałych polimerów obowiązuje nazwa "conductive polymers".

Historia polimerów przewodzących rozpoczęła się w 1958 r. gdy Natta, poszukując nowych katalizatorów polimeryzacji otrzymał czarny, nierozpuszczalny proszek, który ulegał stopniowej degradacji pod wpływem powietrza - uzyskanym polimerem był poliacetylen. Natta odnotował fakt otrzymania takiego związku, jednakże nie rozpoczął dalszych badań.

W 1968 r. Ikeda, współpracujący z Shirakawą prowadził syntezę poliacetylenu, jednakże w wyniku zastosowania tysiąckrotnego nadmiaru katalizatora, otrzymał poliacetylen w postaci srebrzystego filmu - właściwości zaobserwowane przez Nattę pozostały niezmienne, jednakże wykryto iż film ten wykazuje wysokie, jak na związek organiczny, przewodnictwo elektryczne.

W 1980 r. Wagner opracował syntezę poliacetylenu z użyciem katalizatorów Luttingera - mieszaniny azotanu kobaltu i borowodorku sodu. Rok ten przyniósł także dalsze postępy w syntezie poliacetylenu - Edwards i Feast otrzymali poliacetylen w wyniku termicznego rozkładu prekursora - jako pierwsi uzyskali poliacetylen nie zanieczyszczony katalizatorem.

W ciągu następnych dwudziestu lat nastąpił dynamiczny rozwój badań nad polimerami przewodzącymi, którego ukoronowaniem było przyznanie w 2000 r. Nagrody Nobla z dziedziny chemii za odkrycie i badania polimerów przewodzących - uhonorowani zostali Shirakawa, Heeger oraz MacDiarmid.

Rys. 1 Przykłady polimerów przewodzących

Wyróżnia się trzy zasadnicze grupy polimerów przewodzących, w zależności od mechanizmu przewodzenia prądu przez ich makrocząsteczki:

Przewodzenie prądu jest skutkiem ruchu jonów w matrycy, podobnie jak w przypadku roztworów klasycznych elektrolitów. Polielektrolity posiadać muszą grupy jonowymienne lub elektronodonorowe przyłączone do łańcucha głównego.

Przewodnictwo polielektrolitów osiąga wartości z zakresu 10-4-10-5 S/cm (zakres typowy dla półprzewodników o szerokim paśmie wzbronionym), dzięki czemu mogły znaleźć zastosowanie jako elektrolity stałe w ogniwach elektrochemicznych oraz jako membrany półprzewodzące. Polielektrolity stosowane są także jako wymieniacze jonowe.